In het onderzoeksrapport Keeping democracy in the race onderzoekt Charge hoe opkomende technologieën kunnen bijdragen aan democratische vernieuwing. Op basis van literatuuronderzoek, gesprekken met experts en praktijkvoorbeelden laat het onderzoek zien hoe technologieën kunnen helpen om burgerparticipatie te versterken, bijvoorbeeld door deliberatie met behulp van AI systemen schaalbaar te maken, taal- en toegankelijkheidsbarrières te verlagen en complexe besluitvorming inzichtelijker te maken. Tegelijkertijd benadrukt het rapport dat technologie nooit neutraal is: de democratische waarde ervan hangt af van de manier waarop ze wordt ontworpen, gereguleerd en toegepast.

Kansen in kaart

Het rapport laat zien dat opkomende technologieën democratische processen kunnen versterken in drie fasen van participatie:

• Input: technologie kan praktische drempels voor deelname verlagen en meer diverse groepen burgers betrekken.

• Throughput: AI-ondersteunde tools kunnen gesprekken structureren, verschillende perspectieven zichtbaar maken en deliberatie toegankelijker maken.

• Output: technologie kan inzichtelijk maken hoe besluiten tot stand komen en hoe verschillende stemmen daarin zijn meegenomen.

Maar democratische processen die ondersteund worden door opkomende technologieën vragen om meer dan technologische innovatie alleen. Om technologie op een verantwoorde manier in te zetten zijn duidelijke publieke waarden, transparantie, democratische controle en digitale geletterdheid essentieel.

De centrale conclusie is dat opkomende technologieën al invloed hebben op democratische processen. De vraag is dus niet óf ze onze democratie veranderen, maar hoe wij die verandering sturen. Het is nodig nu actief richting te geven aan hoe technologie en democratie zich tot elkaar verhouden.

Lees het volledige rapport hier.

Het onderzoeksteam

• Marike Blanken (coördinatie)

• Berrie van der Molen

• Annemarie van den Brink

• Jikkie Wagenaar